Jak sąd ustala kontakty z dzieckiem?

Rozstanie rodziców niemal zawsze rodzi pytanie, jak w praktyce będą wyglądały kontakty dziecka z rodzicem, z którym na co dzień nie mieszka. Sąd rodzinny, ustalając te zasady, kieruje się przede wszystkim dobrem dziecka, choć bierze pod uwagę również sytuację i możliwości obojga rodziców.

Czym są kontakty, a czym władza rodzicielska

Warto na wstępie odróżnić dwie instytucje, które w potocznym języku bywają mylone. Władza rodzicielska obejmuje prawo i obowiązek podejmowania decyzji o istotnych sprawach dziecka, takich jak wybór szkoły czy leczenie. Kontakty to natomiast prawo dziecka i rodzica do utrzymywania osobistej więzi, niezależnie od tego, jak ukształtowana jest władza rodzicielska. Nawet jeśli władza rodzicielska jednego z rodziców zostanie ograniczona, sąd zwykle utrzymuje jego prawo do kontaktów z dzieckiem, chyba że przemawiają za tym poważne okoliczności związane z bezpieczeństwem dziecka.

Co bierze pod uwagę sąd, ustalając harmonogram kontaktów

Sąd analizuje przede wszystkim wiek dziecka, jego dotychczasowe relacje z każdym z rodziców, odległość między miejscami zamieszkania oraz rytm dnia związany ze szkołą i zajęciami dodatkowymi. Bardzo małe dzieci zwykle wymagają częstszych, ale krótszych kontaktów, podczas gdy starsze dzieci i nastolatkowie łatwiej znoszą dłuższe okresy, na przykład część wakacji czy ferii. Sąd może też zasięgnąć opinii biegłych psychologów, zwłaszcza gdy między rodzicami występuje wyraźny konflikt co do zasadności lub formy kontaktów.

Możliwe modele kontaktów

W praktyce spotyka się różne rozwiązania: kontakty w co drugi weekend połączone z jednym dniem w tygodniu, naprzemienny podział wakacji i świąt, a w niektórych przypadkach opiekę naprzemienną, w której dziecko spędza zbliżoną ilość czasu z każdym z rodziców. Wybór modelu zależy od konkretnej sytuacji rodziny, w tym od tego, czy rodzice są w stanie ze sobą współpracować w sprawach organizacyjnych, mimo zakończenia relacji małżeńskiej czy partnerskiej.

Kontakty a zmiana okoliczności

Ustalone kontakty nie są rozstrzygnięciem na zawsze. Jeżeli zmienia się sytuacja życiowa rodzica lub dziecka, na przykład zmiana miejsca zamieszkania, praca zmianowa czy zmieniające się potrzeby dorastającego dziecka, można wystąpić o zmianę wcześniejszego postanowienia. Sąd rodzinny bierze wówczas pod uwagę aktualną sytuację, a nie wyłącznie okoliczności sprzed lat, kiedy zapadało pierwsze rozstrzygnięcie.

Co zrobić, gdy kontakty są utrudniane

Zdarza się, że mimo prawomocnego postanowienia jeden z rodziców utrudnia lub uniemożliwia realizację kontaktów. W takiej sytuacji drugi rodzic może wystąpić do sądu o zagrożenie nakazem zapłaty określonej sumy pieniężnej na wypadek dalszego niewykonywania lub niewłaściwego wykonywania obowiązków wynikających z postanowienia o kontaktach, a następnie, w razie dalszych naruszeń, o nakazanie zapłaty tej sumy. To rozwiązanie ma zdyscyplinować rodzica utrudniającego kontakty i realnie chronić więź dziecka z drugim rodzicem.

Jeżeli masz trudności z ustaleniem lub egzekwowaniem kontaktów z dzieckiem, warto omówić sytuację z adwokatem zajmującym się prawem rodzinnym w Warszawie, który pomoże ocenić, jakie kroki są w danej sprawie najbardziej adekwatne i możliwe do zrealizowania w rozsądnym czasie.